Loanz.nl - Loanz.nl Blog Posts - posts

Nibud introduceert nieuwe aanpak bij oplossen schulden

Mon, 06 Sep 2010 12:44:35 CEST

Veel Nederlanders krijgen te maken met schulden. Ook komen er steeds meer programma's op de televisie waarbij burgers worden geholpen om hun schulden weer op te lossen. Dit is niet de fictie op de televisie, zo gaat het in de praktijk ook. Schulden staan door het uitgeven van geld dat iemand niet bezit. Veel consumenten verkrijgen extra geld door bijvoorbeeld het afsluiten van een persoonlijke lening of een doorlopend krediet. Maar na het afsluiten van de lening, zijn er niet enkel de schulden waar iemand meer kampt maar ook de rente die hierover moet worden betaald. Vaak lopen deze schulden steeds verder op en ziet men op het laatst door de bomen het bos niet meer.

Op dat moment is professionele hulp essentieel om samen op zoek te gaan naar een oplossing om zo de schulden te verminderen en zelfs volledig op te lossen. Tijdens deze hulpverlening worden de tips en adviezen door de persoon met geldproblemen met open armen ontvangen. Uiteraard is het fijn dat op het moment dat je in de schulden zit, er eindelijk iemand (onafhankelijk) jou komt vertellen dat de zaken opgelost moeten gaan worden. Probleem hierbij is alleen dat de adviezen niet altijd goed opgevolgd worden.

De professionele begeleiding is er soms wel, maar de de lange termijn strategie blijkt even zoek op dit moment. Het gaat om de vraag hoe je iemand met geld problemen zover krijgt om herhaling te voorkomen. Om ervoor te zorgen dat er niet opnieuw een lening wordt aangegaan op het moment dat de laatste lening net volledig is afgelost. De realisatie bij de persoon met het geldprobleem is hierbij van bijzonder groot belang.

En juist hiervoor komt het Nibud met een gratis boek over motiverende gespreksvoering: "Van adviseren naar motiveren, motiverende gespreksvoering in de financiële hulpverlening, geschreven door Jacomijn Kuiper en Hetty de Laat. In dit boek wordt beschreven hoe schuldhulpverleners, maatschappelijk werkers en medewerkers van woningbouwcorporaties klanten kunnen motiveren om hun financiële gedrag echt te veranderen."

Wij willen alle bezoekers van Loanz.nl graag attenderen op het verkrijgen van een gratis boek vanuit het Nibud. Financieel wijzer worden we met zijn allen en alle steentjes die hieraan bij kunnen dragen zijn goed meegenomen. Hulpverlening door middels van motiverende gesprekken met personen die in de schulden zitten zijn hierbij van essentieel belang. Maar ook de tips en adviezen van consumenten zelf kunnen een steentje bijdragen. Dus laat ook jouw tips en adviezen over financiële producten achter op Loanz.nl.

Gratis boek op 15 september

"Het Nibud presenteert het boek op woensdag 15 september tijdens de Praktijkdag “Budgetbegeleiding en verandering van financieel gedrag” van het studiecentrum Kerckebosch in de Jaarbeurs in Utrecht. Deelnemers aan deze dag krijgen inzicht in de actuele stand van zaken op het gebied van schuldhulpverlening en krijgen tips hoe zij de schuldhulpverlening en budgetbegeleiding succesvoller kunnen opzetten. Bovendien krijgen de bezoekers het boek gratis mee naar huis."

Redactie Loanz.nl, september 2010 & Nibud.nl

Zouden de hypotheekrentes lager moeten?

Sun, 22 Aug 2010 10:04:45 CEST

Onderzoek naar hypotheekmarkt

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) maakte deze week bekend te onderzoeken of er sprake is van verboden prijsafspraken tussen aanbieders op de hypotheekmarkt. Hierdoor zouden te hoge rentepercentages op hypotheken bestaan.

Quickscan op hypotheekrentes

De kartelwaakhond kijkt eerst in een quickscan naar de hoogte van hypotheekrentes, de ontwikkeling van marges op de markt en verschillen met andere landen. Dit onderzoek zal in oktober klaar zijn en dient als basis voor een meer diepgaand onderzoek naar de mate van concurrentie op de hypotheekmarkt. De NMa zal kijken naar de marktstructuur en in hoeverre de markt concurrerend is. Dit onderzoek zal in het voorjaar van 2011 afgerond zijn.

Lage rente wordt door banken niet doorberekend.

De NMa doet nooit uitspraken over welke onderzoeken er lopen, maar vond het nodig om nu openheid te geven naar aanleiding van een open brief van de Vereniging Eigen Huis (VEH) eerder deze maand. De VEH schreef dat de lagere rente door banken niet volledig wordt doorberekend aan de klant die een hypotheek afsluit. De hypotheekrente ligt volgens de VEH in Nederland hoger dan in omliggende landen. Banken zouden daardoor hun marges op hypotheken kunnen verhogen. De VEH sluit niet uit dat banken afspraken hebben gemaakt.

Grote vier heeft 80 procent van de markt

Er was tot voor kort een vrij scherpe concurrentie op de hypotheekmarkt, vooral omdat een aantal buitenlandse partijen actief werd. Deze vertrokken bijna allemaal weer na het begin van de kredietcrisis. Momenteel hebben de vier grote banken (ABN Amro, Rabobank, ING en SNS Reaal) circa 80 procent van de markt in handen. Net als op de spaarmarkt is er wel een relatief groot aantal aanbieders, maar de meeste van hen hebben een klein marktaandeel.

Recactie Loanz.nl, augustus 2010

Pensioenfondsen en hun pensioengat

Sat, 21 Aug 2010 12:18:11 CEST

Het gaat el enige tijd niet zo goed op de financiële markt. De aandelenbeurzen blijven maar achter, ondanks de soms positieve berichten uit de macro-economische markt. Maar als de rente laag blijft en de beurs geen positieve trend laat zien, dan droogt ook de liquiditeit van de pensioenfondsen langzaam op. De drooglegging bij de pensioenfondsen gaat zo hard, dat ze nu zelfs moeten gaan korten op de pensioenuitkering.

Hoe staan de pensioenfondsen ervoor?

Inmiddels is bekend dat minister Donner (sociale zaken) gaat praten met 14 pensioenfondsen. Deze pensioenfondsen worden gevraagd om per direct hun financiële positie te verbeteren. Waarom? Omdat de pensioenfondsen er niet goed voor staan, zelfs zo slecht dat ze niet in staat zijn om iedereen van de afgesproken pensioenuitkering te voorzien. Het zal iets minder moeten zijn.

De Nederlandse bank gaat praten met alle pensioenfondsen die in gevaar verkeren. Het zal de pensioenfondsen verplicht worden om drastische maatregelen te gaan nemen om een financiële gezondheid weer op orde te krijgen.

Hoe staat u ervoor?

U legt maandelijks via uw werkgever een klein deel van uw loon opzij, voor uw pensioen. De werkgever belegd dit bedrag zorgvuldig in een pensioenfonds waarbij de werkgever is aangesloten. Het pensioenfonds zorgt er vervolgens voor dat al het ingelegde geld van alle werknemers (want u bent niet alleen) meer waar wordt. Een belegging is wel noodzakelijk, gezien er niet valt op te sparen tegen de inflatie.

Maar nu de beleggingen niet zo veel meer opbrengen (al jaren inmiddels) ontstaat er een tekort. Dit tekort wordt u altijd voorgedaan als het zogenoemde pensioengat. Want wat is nou ook alweer een pensioengat?

Wat is een pensioengat

Een pensioengat ontstaat op het moment dat u een tekort creëert over de verwachting van het uit te keren bedrag op het moment dat u met pensioen gaat. Een pensioengat ontstaat wanneer u geen volledig pensioen opbouwt. Een pensioengat kan ontstaan om verschillende redenen:

als u niet voldoende dienstjaren heeft opgebouwd
als u vervroegd met pensioen gaat
geen volledig AOW krijgt
werken in het buitenland
geen juiste pensioenregeling
te maken hebt gehad met een echtscheiding
vaak van werkgever bent verandert
er behoefte is aan een hoger pensioen

In het kort bestaat het pensioen uit drie pijlers:

AOW – een basisvoorziening vanuit de overheid om armoede onder gepensioneerde te voorkomen
Pensioenrechten – dit is het opgebouwde pensioen vermogen door werkgever en werknemer
Eigen voorziening – dit is het bedrag dat iemand zelf opbrengt door middel van eigen belegging of sparen

Het AOW en de pensioenrechten worden samen berekend op ongeveer 70% van uw gemiddeld verdiende loon. Maar vooral de laatste peiler, de eigen voorziening, is een belangrijke.

De verwachting van het uit te keren pensioen speelt ook een grote rol bij het pensioengat. Op het moment dat u met pensioen gaan, maar nog veel wilt gaan reizen, wellicht een tweede huis in Spanje wilt gaan kopen en uw kleinkinderen nog van een studie wilt voorzien, dan is daar budget voor nodig. Dit budget haalt u na uw pensioen uit uw pensioenvoorziening. Hoe hoger uw eisen na uw pensioen, hoe groter de kans op een pensioengat.

Maar wees niet getreurd, wanneer u denk een pensioengat te gaan creëren, stel dan gewoon uw eisen wat omlaag. Uiteraard zijn er tal van andere mogelijkheden om geen pensioengat te creëren naast het stellen van uw eisen. Zorg er tijdens uw loopbaan voor dat u zelf ook een deel van uw loon opzij zet. Zorg ervoor dat u niet volledig afhankelijk bent van de werkgever en het pensioenfonds. De tijd leert ons dat we maar niet vroeg genoeg kunnen beginnen met zelf wat te sparen of investeren in een hypotheek, om maar geen pensioentekort op te bouwen.

Maar eerst nog eens terug naar de pensioenfondsen.

Wie heeft er nu een pensioengat?

Als u en ik met de pensioengerechtigde leeftijd financieel iets minder sterk uit de voeten komen om geheel in de pensioenvoorziening te voorzien, noemen we dit een pensioengat. Maar wat nu als de Pensioenfondsen niet geheel in de voorzieningen van hun leden kunnen voorzien? Blijkbaar heeft het pensioenfonds dan ook een tekort opgebouwd.

Het pensioenfonds verwacht in een bepaalde mate van uitkering te kunnen voorzien. Wij verwachten in een bepaalde mate van uitgaven te kunnen voorzien. Als beide scenario’s bedrogen uitkomen, dan is het pensioengat ineens twee keer zo diep. Want jij en ik hebben niet alleen een pensioengat, nee het pensioenfonds zelf heeft ook een pensioengat!

Tot slot

De financiële crisis heeft voor situaties en bepaalde ingrijpen gezorgd die wij in ons kikkerlandje nog nooit meegemaakt hebben. “Things just happen”. Maar laten we er wel van leren. Zorgt u er vooral voor dat u zelf wat geld spaart of gaat beleggen. Laten de pensioenfondsen ervoor zorgen dat zij ook hun zaken wat beter op orde houden. En laten we er met zijn allen voor zorgen dat we onze eisen zo nu en dan wat bij kunnen stellen.

Tot slot nog twee filmpjes waarbij door AEGON op een leuke en simpele manier het pensioengat nog eens wordt uitgelegd. En vervolgens nog een tweede filmpje over de uitleg van het pensioengat, maar nu niet over u, maar over het pensioengat bij de pensioenfondsen zelf. Wie ziet de verschillen? Veel kijkplezier!

Banken kunnen tot 2011 onbeperkt blijven lenen

Fri, 20 Aug 2010 15:52:37 CEST

Europese banken kunnen nog tot in het eerste kwartaal van 2011 onbeperkt geld lenen bij de Europese Centrale Bank (ECB). Volgens centralebankier Axel Weber zal de ECB pas in het eerste kwartaal van volgend jaar bekijken of deze bijzondere maatregel wordt afgebouwd.

Europese banken kunnen, als noodmaatregel tegen het opdrogen van de geldmarkt, onbeperkte liquiditeit aanvragen met een korte looptijd. Het gaat daarbij om week-, maand- en driemaandse leningen van de centrale bank.

Weber, de president van de Duitse Bundesbank en bestuurslid van de ECB, gaf aan dat de ECB pas in het eerste kwartaal van volgend jaar gaat bekijken hoe ze deze steunmaatregelen aan de bankensector stop kunnen zetten. Marktvorsers speculeerden al enige tijd over het moment van deze exit-strategie voor het onbeperkt tot drie maanden geld lenen door banken.

Weber, die genoemd is als opvolger van ECB-baas Jean-Claude Trichet volgend jaar, gaf verder aan dat de financiële markten nog steeds „breekbaar” zijn. Hij ziet geen inflatierisico's in de eurozone, en noemde de huidige rentestand van 1 procent „passend”.

Geld moet rollen

Geld moet rollen zeggen we altijd. Blijkbaar is de markt nog lang niet de oude. In de tussentijd probeert de Verenigde Staten haar staatsschuld te herfinancieren en de financiele crisis in Europa doet hier goed aan mee. Een lening afsluiten tegen 1% rente? Dat zouden we allemaal wel willen. Binnen Loanz.nl zien we dat leningen beginnen bij 5% (SNS creditcard) en op kunnen lopen tot wel 25% (Voorschotje.nl). Nee de 1% rente krijgen wij op onze spaarrekening, lang leven de financiële crisis!

Bron: ANP en Loanz redactie, augustus 2010

Kamervragen over hypotheekrente

Thu, 12 Aug 2010 18:53:54 CEST

Banken vragen te hoge rente

Jolande Sap van Groen Links heeft demissionair minister De Jager (Financiën) vragen gesteld over de hoogte van de hypotheekrente. "Door de hoge huizenprijzen als gevolg van de hypotheekrenteaftrek lijkt de vraag naar hypotheekgeld in Nederland zo groot dat banken hogere rente voor hypotheken kunnen vragen." Stelt dit Tweede kamerlid.

Consumenten profiteren niet van aftrekpost

Sap wil dat wordt onderzocht welk deel van de hypotheekrenteaftrek door een dergelijk mechanisme feitelijk bij de banken terechtkomt. "Aan het eind van de rit blijken niet de consumenten te profiteren van deze aftrekpost, maar vooral de banken."

Verdienmodel banken onder de loep

Verder wil Sap het verdienmodel van banken onder de loep nemen. "Bent u net als ons van mening dat het verdienmodel in de sector (...) gedragsafstemming in de hand zou kunnen werken?" Dat verdienmodel zou meer in overeenstemming moeten worden gebracht met dat in andere Europese landen, aldus het kamerlid. Zij wil tot slot dat De Jager met banken gaat overleggen om de totstandkoming van de tarieven transparanter te maken. En dit standpunt draagt Loanz.nl een warm hart toe. U ook? Laat het hieronder weten.

Redactie Loanz.nl, augustus 2010

De VS blijft haar staatsschuld financieren

Thu, 12 Aug 2010 15:15:39 CEST

Aan het begin van dit jaar werd de vraag gesteld of de VS haar staatsschuld kon blijven herfinancieren. Het antwoord op de vraag is deze week gegeven door de verklaringen van de Federal Reserve. Nee, niet op een normale manier.

Zoals verwacht is de Amerikaanse economie nog te zwak om zonder financieringssteun van de Fed te kunnen groeien. Ook is er een grote noodzaak om de rente laag te houden om rentekosten op de te herfinancieren staatsschuld betaalbaar te houden. Eind maart stopte de Fed met quantitative easing, het opkopen van schulden met vers gecreëerd geld. Tot nog toe ondervond de VS hier weinig gevolgen van. Dit werd veroorzaakt doordat er solvabiliteitsproblemen waren binnen de garlic belt van de Eurozone. Hierdoor vluchtten beleggers destijds in (wat nog altijd zo beschouwd wordt) veilige Amerikaanse staatsobligaties. Echter bleef de rente toch gestaag oplopen.

Tijdens de meest recente vergadering van het Federal Open Market Committee afgelopen maandagavond, is overeengekomen dat de Fed de aflossing van opgekochte hypotheekderivaten, staatsobligaties en obligaties van Fannie en Freddie gebruikt om staatsobligaties mee te financieren. Het balanstotaal van de Fed blijft zodoende op hetzelfde niveau. Je zou dit quantitative easing light kunnen noemen. Op deze manier blijft ook de geldbasis op peil, wat nodig is om liquiditeit in de economie te houden en dollarkrapte te voorkomen. Het belangrijkste gevolg is dat er constante vraag naar Amerikaanse staatsobligaties zal blijven bestaan, wat de rente op de nieuw uit te geven staatsobligaties op een laag niveau houdt. Volgens Harvard professor Ferguson zou een oplopende rente nog sneller het einde van de Amerikaanse werelddominantie betekenen. Hij theoretiseert dat een wereldrijk ten onder gaat als de interestkosten de kosten voor defensie-uitgaven overstijgen. De Fed heeft dus geen keus dan Amerikaanse staatsobligaties op te kopen als ze de hegemonie van de VS en haar dollar willen behouden.

De verklaring van het FOMC is door Nic Lenoir van ICAP hieronder vanuit zogenaamde Fedspeak herschreven naar duidelijke taal.

Fomc Word for Word Changes

De Fed zal per 17 augustus beginnen met monetariseren (opkopen) van staatsobligaties. De Fed zal zich vooral richten op 2-jaars en 10-jaars staatsobligaties. In totaal wilt de Fed zo'n $30 miljard monetariseren. Het zal geen verassing zijn dat de 10-jaars obligaties opgekocht worden. De rente op veel Amerikaanse hypotheken is gebaseerd op de 10-jaars rente van staatsobligaties. De Fed moet ervoor zorgen dat deze rente laag blijft zodat de huizenmarkt niet instort. Als de huizenmarkt verder in zou storten, zou de Fed een deel van haar financiering missen om staatsobligaties op te kopen, wat op haar beurt weer tot gevolg heeft dat de rente op de 10-jaars staatsobligaties en dus hypotheekrente oplopen. Zoals hierboven is uitgelegd, is het een ingenieus betalingsschema om de Amerikaanse financieringsbehoefte te kunnen blijven dragen. Het monetariseren van de staatsobligaties zal nog steeds via de primary dealers plaats vinden, die ze vrijwel gelijk kunnen doorverkopen aan de Federal Reserve Bank of New York. De 10-jaars veiling die woensdag plaats vond is voor het Amerikaanse ministerie van financiën zeer positief verlopen. Er werd $24 miljard geveild tegen een rente van 2,73%. Niet geheel onverwacht is dan ook het bericht dat de 30-jaars hypotheekrente van Freddie Mac weer een laagterecord heeft verbroken. Die hypotheekrente staat inmiddels op 4,44%. Ook heeft gisteren een zeer succesvolle veiling van 30-jaars staatsobligaties plaats gevonden. Er is $16 miljard opgehaald tegen een rente van 3,954%. Ondanks het feit dat de rendementsvergoeding het op twee na laagst is in de geschiedenis, is er ook een behoorlijke vraag geweest buiten de primary dealers om. Het ondersteunen van obligatiemarkt werpt dus op korte termijn zijn vruchten af. Obligatiebeleggers verwachten dat de vraag naar staatsobligaties met lange looptijd de komende periode zal blijven groeien. Voor de rentevergoeding hoeft het niet gedaan te worden, tenzij men over een langere periode deflatie verwacht.

Hoe de Fed zich uit deze situatie gaat krijgen zonder daarbij de economie volledig te laten crashen is een raadsel, niet in de laatste plaats voor zichzelf. Ook econoom volgens de Oostenrijkse school en voorspeller van de kredietcrisis, Peter Schiff ziet geen mogelijkheden voor de Fed.

De financiële sector zelf heeft de verklaring van de Fed vrij lauw ontvangen. De aandelenindices kwamen niet van hun plaats en ook andere investeringsgroepen stegen niet in prijs. De grote banken hadden verwacht dat de Fed een volledig quantitative easing programma 2.0 gelanceerd zou worden met minimaal een omvang van $1 biljoen. Veel banken zitten nog boordevol waardeloos krediet en hebben feitelijk nog staatssteun nodig. Ook obligatiebelegger PIMCO stelt dat de economie niet zonder steun kan. Mochten obligaties van hypotheekgiganten Freddie Mac en Fannie Mae niet meer door de overheid worden gegarandeerd, dan ziet PIMCO zich gedwongen hun belangen af te stoten.

De algemene verwachting van financiële markten is dat de Fed extra schuld zal monetariseren tegen eind september en begin oktober. Er zal een nieuwe ronde quantitative easing plaats vinden waarbij de prijzen van bijna elke investeringsgroep ondersteund wordt.

Wij Nederlanders hebben te weinig financiele kennis

Thu, 05 Aug 2010 22:15:46 CEST

In Nederland schieten wij te kort als het gaat om onze financiële kennis. Als ons wordt gevraagd naar termen zoals de woekerpolis, annuïteitenhypotheek of een koopsom, dan weten wij niet zo goed wat hier mee wordt bedoelt. Wij Nederlanders overschatten onze eigen financiële kennis. Vier op de tien Nederlanders denken een goede financiële kennis te bezitten, terwijl 13 procent dat ook daadwerkelijk blijkt te hebben.

Dit is gebleken uit onderzoek van Blauw Research in opdracht van Cardif, onderdeel van BNP Paribas.

"De respondenten kregen acht financiële begrippen voorgelegd, met vier multiple choice antwoorden. De meerderheid van de Nederlanders moet op de werkelijke betekenis van maar liefst vijf van de acht financiële termen het antwoord schuldig blijven. Nog geen drie op de tien Nederlanders (29%) weten wat een koopsom is. Ook de termen annuïteitenhypotheek, rendement en betalingsbeschermingsverzekering zijn voor veel respondenten onbekend terrein. Deze begrippen worden door slechts een op de drie Nederlanders goed beantwoord.

Ondanks de enorme media-aandacht voor het onderwerp, weten daarnaast slechts vier op de tien (42%) Nederlanders wat een woekerpolis is. De term pensioengat blijkt eenvoudiger: bijna driekwart (73%) geeft de goede definitie."

Dit lijkt een schokkend resultaat, maar er is hoop! Loanz.nl is in het leven geroepen om hier verandering in te brengen. Want met Loanz wordt je snel wegwijs in de financiële wereld. Al eerder hebben wij omschreven wat nu exact de Nationale Hypotheek Garantie inhoudt, ook is op Loanz te vinden wat de Hypotheekrenteaftrek betekend en in de toekomst zullen wij nog veel meer van dit soort onderwerpen gaan bespreken. Ook horen wij natuurlijk van jou, wat jij vindt van bepaalde financiële producten.

Want financieel wijzer worden we met zijn allen!

Redactie Loanz.nl, augustus 2010.

En oh ja, kijk even naar onderstaand filmpje uit het onderzoek van Cardif, best grappig!

Stress test en Basel III

Fri, 30 Jul 2010 12:22:25 CEST

Wat is het fijn dat de stress test van het Europese banksysteem zo goed is verlopen. Slechts 7 van de 91 onderzochte banken bleken te weinig kapitaal of teveel risico (maar net hoe je het bekijkt) op de balans te hebben bij een eventuele terugval van de economie.

De financiële markten ontvingen het nieuws over de stress test goed. Alle beurzen stonden in het groen en ook de koers van de Euro steeg behoorlijk. Gelukkig dat de voor het publiek zichtbare data allemaal goede signalen afgaf. Ook de journaals prezen de stress test, wat het vertrouwen extra stuwde. De banksector zelf denkt er anders over. Sinds de resultaten van de stress test gepubliceerd zijn, is de interbancaire rente van het Europees banksysteem in Euro's, de EURIBOR flink gestegen. Waar vorige week vrijdag nog 0,885% rente op een 3-maands interbancaire lening betaald moest worden, is dat inmiddels opgelopen tot 0,899%. Begin april stond EURIBOR nog op 0,634%. Tevens moeten Europese banken ook een hogere opslag voor dollarleningen betalen. Alle positieve media-aandacht ten spijt kan niet anders dan geconcludeerd worden dat de liquiditeit in het Europese banksysteem opdroogt als een Spaanse rivier in de zomer. De geldmarkt voor Europese banken sluit zich stukje bij beetje. De stijgende EURIBOR heeft nog een negatief neveneffect voor de reële economie. Veel kredieten zijn gebaseerd op EURIBOR en stijgen dus mee. Veel (variabele) hypotheken en bedrijfskredieten zijn gestructureerd als EURIBOR + een bepaalde opslag.

3-maands EURIBOR (bron: Bloomberg.com)

3-maands Euro LIBOR (bron: homefinance.nl)

Uitvoering van de stress test

Dat de test vrij lachwekkend is uitgevoerd blijkt uit een aantal punten.
1.Slechts 23% hoeft te worden afgeschreven op Griekse staatsobligaties, waar professionele beleggers rekening houden met 30% tot 50%.
2.Enkel staatsobligaties die voor handel worden gebruikt werden meegerekend, het is dus te hopen dat een land niet werkelijk failleert. In de wetenschap dat 10% van de bancaire portefeuille van staatsobligaties voor handel gebruikt wordt, (90% blijft in bezit tot aflossing) zullen in de situatie dat een land failleert de gevolgen niet te overzien zijn.
3.Bij Spaanse banken werd al uitgegaan van een additionele kapitaalsinjectie van de overheid van €10 miljard, anders vallen de grotere Spaanse Caja’s met bosjes om.
4.De gemeten stress gaat ervan uit dat de economie met 3% minder groeit dan geprognosticeerd, tijdens de herfst van 2008 kromp de wereldeconomie met 6,4%. Destijds groeide de economie 11% minder dan verwacht.
5.En tot overmaat van ramp zijn banken geslaagd voor de test als ze hierna nog een Tier-1 kapitaalsratio hebben van 6%, waarbij Europese staatsobligaties als risicovrij kapitaal beschouwt worden. Als de ratio-eis 7% was geweest, waren al 24 banken gezakt voor de test. Het meest schrikbarende slachtoffer zou Deutsche Bank zijn geweest, zij weigerde ook als enige grootbank haar resultaten te openbaren. Deutsche Bank is een gigantische moloch, met balansverplichtingen van €1883 miljard.

Basel III is aanstaande, of toch nog niet

Momenteel wordt door de BIS het derde Basel akkoord ontworpen, Basel III. De planning is dat dit eind 2012 in de banksector ingevoerd zal worden. Op dit ogenblik heeft de banksector te maken met Basel II regels. Een kernpunt bij Basel III schijnt de hardere eis te zijn voor de Tier-1 kapitaalsratio. Deze schijnt naar 8% te moeten, waar bij Basel II 6% nog volstaat. Echter is de vraag wat gebeurd met de resultaten van de stress test als banken beoordeelt zouden worden op die kapitaalsratio in Basel III van 8%.
De resultaten zijn op de afbeelding hieronder te zien.

(bron: derstandard.at, Lukas Sustala)

De exponentiële relatie tussen de kapitaalsratio en het aantal banken dat zou zakken voor de stress test is duidelijk zichtbaar. Waar met de laatste stress test nog 92% van de onderworpen banken slaagde, is dat bij een kapitaalsratio van 8% slechts 57%. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de commerciële banken proberen de eisen af te zwakken en de tijd om de regels in te voeren probeert te rekken. Wat zou deze strengere kapitaalsratio voor gevolgen hebben voor de man in de straat? Banken kunnen moeilijker kredieten en hypotheken verstrekken omdat ze minder geld mogen en kunnen creëren. Als gevolg hiervan zal de economie minder groeien en mogelijk krimpen. Wel zullen banken stabieler zijn en minder snel failleren. De kans dat de overheid moet bijspringen zal aanzienlijk kleiner worden. Er zullen meer offers gemaakt moeten worden als we de banksector willen stabiliseren.

Nationale Hypotheek Garantie

Thu, 29 Jul 2010 17:26:14 CEST

De Nationale Hypotheek Garantie is een veel besproken onderwerp in de wondere wereld van hypotheken. In dit bericht zullen we de Nationale Hypotheek Garantie verder uitdiepen en toelichten. Wat is de Nationale Hypotheek Garantie? Wat zijn alle voordelen? Zitten er ook nadelen aan verbonden? Wie heeft er recht op en wie niet? Wat zal de toekomst gaan brengen? Op al deze vragen zullen we een antwoord gaan vinden. In een eerder bericht heeft Loanz dit ook al gedaan voor het onderwerp: de Hypotheekrenteaftrek.

Op het moment dat je een huis wilt gaan kopen of wilt gaan verbouwen, zal je (in de meeste gevallen) een hypotheek afsluiten bij de bank. De bank die de lening ter beschikking stelt voor het nieuwe huis of de verbouwing van het huis wil er uiteraard verzekerd van zijn dat de persoon of instantie die de lening aangaat met de bank, de lening ook terug kan betalen. Samen met de bank wordt daarom een afspraak gemaakt over hoe de hypotheek (het geleende bedrag) vervolgens terugbetaald moet gaan worden. Er kan bijvoorbeeld gekozen worden voor een aflossingsvrije hypotheek, een bankspaarhypotheek of een tweede hypotheek als het gaat om een verbouwing.

In sommige gevallen zou het voor kunnen komen dat de lening niet volledig kan worden terugbetaald aan de bank. Er kan zich een persoonlijke situatie voordoen waarbij er een echtscheiding plaatsvindt en de samenwonende partners gedwongen worden om het huis te verkopen. Dit gezien ze enkel samen in staat waren om de hypotheek iedere maand te betalen, en voor een alleenstaande zijn de maandelijkse kosten nu te hoog geworden. Stel dat in deze zelfde periode ook het huis nog minder waard is geworden, dan blijft het geschieden stel ook nog met een restantschuld zitten. Stel het huis is gekocht voor € 325.000,- en bij de gedwongen verkoop is het huis nog maar € 300.000,- waard, dan is de restantschuld € 25.000,-. Dit is het bedrag waar de bank recht op heeft en het geschieden echtpaar niet meer op kan brengen. En juist voor deze gevallen is de Stichting Waarborgfonds Eigen Woning, welke onderdeel is van de Nationale Hypotheek Garantie. Stichting Waarborgfonds wordt weer garant gesteld door het Rijk (Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer) en de gemeente (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), op deze manier is het Waarborgfonds altijd voorzien van voldoende financiële middelen en kan dus een garantie afgeven dat de restantschuld altijd wordt afgelost.

Normaal kan de Nationale Hypotheek Garantie enkel afgesloten worden bij hypotheken tot € 265.000,-. Maar sinds september 2009 heeft de overheid deze grens bijgesteld tot € 350.000,- gezien de huidige economische crisis. Met de Nationale Hypotheek Garantie zijn meer Nederlanders in staat om een hypotheek af te sluiten bij de bank. En meer huizenbezit stimuleert de economie, meer hierover is te lezen in het artikel van de hypotheekrenteaftrek.

De Nationale Hypotheek Garantie kan ook worden afgesloten bij de verbouwing van de woning als dit het doel heeft om de kwaliteit van de woning te verbeteren. Bij een verbouwing geldt echter wel nog steeds de maximale grens van € 265.000,-.

Voordelen Nationale Hypotheek Garantie

Het grote voordeel van het afsluiten van een hypotheek met de Nationale Hypotheek Garantie is de zekerheid voor zowel de persoon die de hypotheek (= lening) afsluit, als de kredietverstrekker die de hypotheek (= lening) verstrekt. Op het moment dat er namelijk een schuld ontstaat, zijn beide partijen er van verzekerd dat de schuld ook wordt ingelost. En vergeet niet dat een beroep op het Waarborgfonds niet enkel het gevolg zal zijn van een echtscheiding. Ook kan een persoon arbeidsongeschikt raken, ontslagen worden of simpelweg salaris verlaging krijgen omdat het niet meer zo goed gaat met het bedrijf waar de persoon op dat moment werkzaam is. Al deze factoren kunnen leiden tot het niet meer af kunnen lossen van de hypotheek, met gedwongen verkoop van het huis tot gevolg. Zekerheid in tijden dat het wat minder gaat, kan het grootste voordeel zijn om er weer een positieve draai aan te geven.

Een ander groot voordeel van de Nationale Hypotheek Garantie is de lage hypotheekrente op de lening. De korting die verkregen kan worden op de aflossing van de hypotheek kan wel oplopen tot 0.8% en dit kan weer oplopen tot een besparing van honderden euro’s per maand. Daarnaast zijn veel extra kosten (zoals bijvoorbeeld de eenmalige borgtochtprovisie van 0,45%) zijn fiscaal aftrekbaar.

Het laatste grote voordeel is de veiligheid en zekerheid bij het kopen van een woning. Bij het kopen van een woning met Nationale Hypotheek Garantie kunt u namelijk alles mee laten financieren (Notariskosten, Makelaarskosten, Taxatierapporten, etc.) zonder dat u hier eigen geld voor in hoeft te brengen. Uiteraard wordt u eigen financiële en persoonlijke situatie goed onderzocht en getoetst door de kredietverstrekker om zo te zien of u in aanmerking komt voor de Nationale Hypotheek Garantie.

Doorgaans wordt er rekening gehouden met 12% bijkomende kosten als het gaat om een bestaande bouw hypotheek, hiermee kom je tot een maximale hypotheek van € 312.500,- in aanmerking voor de Nationale Hypotheek Garantie. Als het gaat om een nieuwbouwwoning wordt doorgaans rekening gehouden met 8% bijkomende kosten, waarbij een hypotheek van maximaal € 324.000,- voldoet om in aanmerking te komen voor de regeling. Om altijd actueel te zien of u in aanmerking komt, kijk dan even verder op de NHG site. Hier leest u bijvoorbeeld ook dat het mogelijk is om in aanmerking te komen voor de Nationale Hypotheek Garantie in combinatie met een aflossingsvrije hypotheek, mits dit niet meer dan 50% is van de totale waarde van het huis.

Nationale Hypotheek Garantie video

Tot slot hebben wij nog wat video beelden op het internet gevonden die meer toelichting geven rondom het begrip: de Nationale Hypotheek Garantie.

Nationale Hypotheek Garantie uitleg per video

Nationale Hypotheek Garantie uitleg per video 2

Arnoud Boot: Het verruimen van de hypotheek garantie is slecht voor de economie

Ger Hukker (NVM) over de Nationale Hypotheek Garantie

Rabobank wil verzekering tegen daling huizenprijzen

Vastgoedhandelaar Piet Eichholtz wil verhoging Nationale Hypotheek Garantie

Redactie Loanz.nl, juli 2010

Banksparen onbekend als hypotheek

Wed, 28 Jul 2010 22:02:40 CEST

Slechts 20 procent kent de bankspaarhypotheek

De fiscaal gunstige Bankspaar Hypotheek is nog steeds slecht bekend bij consumenten die een hypotheek zoeken. Hiervan geeft slechts 20% van de hypotheekoriënteerders aan bekend te zijn met de regeling banksparen. De rest heeft alleen van de naam gehoord, maar weet niet hoe banksparen werkt (54%). Maarliefst 23% heeft er zelfs nog nooit van gehoord. Dit blijkt uit onderzoek van TNS NIPO. Banksparen is een relatief nieuwe hypotheek. Tweeënhalf jaar geleden werd banksparen geïntroduceerd.

Aandelen van diverse hypotheekvormen

In 2009 was 13% van de hypotheekvormen nog maar een bankspaarregeling. De aflossingsvrije hypotheek heeft een aandeel van 56% en spaarhypotheek een aandeel van 37% bij de nieuw afgesloten hypotheken.

Hypotheek vestrekking niet soepeler. Huizenmarkt blijft op slot.

Driekwart van de door TNS NIPO ondervraagden is pessimistisch over versoepeling van de hypotheekverstrekking door banken. Ook werd gevraagd in hoeverre men verwacht dat de overheid de hypotheekrenteaftrek de komende twee jaar zal verlagen. 42% denkt dat de aftrek wordt verlaagd, terwijl 58% meent dat de overheid daar niet aan gaat tornen. Verder blijkt dat men ook pessimistisch is over de verstrekking van hypotheken door financiële instellingen. Driekwart van de oriënteerders is van mening dat financiële instellingen hun beleid om een hypotheek te verstrekken, de komende twee jaar niet zal gaan versoepelen. Tegelijkertijd verwacht 43% van de oriënteerders dat de rente zal stijgen en 42% verwacht dat de rente gelijk blijft. Eecen: “Mocht dit scenario waarheid worden, dan zal de huizenmarkt nog een paar jaar op slot zitten.”

Redactie Loanz.nl, juli 2010

Veilig in ons luchtkasteel: de geschiedenis van geld deel 3

Sun, 25 Jul 2010 18:12:12 CEST

In het eerst deel over de geschiedenis van geld hebben we kunnen lezen over het ontstaan van ruilhandel, in het tweede deel hebben we besproken hoe geld is ontstaan. We hebben kunnen zien dat geld langzaam haar intrede heeft gedaan en dat ruilhandel is verdwenen, banken zijn opgegroeid en geld een nieuwe betekenis heeft gekregen. We zitten in een tijd waarin voorspeld wordt dat de Nederlandse staatsschuld in 2015 op kan lopen tot 512 miljard euro. 512 miljard euro? Ja u hoort het goed, dit komt neer op een schuld van 32.000 euro per hoofd van de bevolking. Dit betekend dat jij en ik voor 32.000 euro in de schulden staan, en dat allemaal dankzij onze oh zo vriendelijke (verzorging?)staat. En schulden moeten afgelost worden nietwaar? Wellicht door het nemen van een extra hypotheek, of anders door het afsluiten van een extra lening?

Voor het laten oplopen van deze staatsschuld is er een grote rol voor overheid en de centrale bank weggelegd. Zij bepalen de percentages van de rentevoet en dus de reden voor consumenten om juist veel te sparen of juist om krediet bij de bank af te sluiten. Want banken moeten natuurlijk wel goed in de gaten worden gehouden door de overheid, of niet?

Gelukkig zijn net alle stresstesten van de 91 Europese banken achter de rug, waarvan 4 Nederlandse banken, en zijn deze banken de test goed doorgekomen. Los van het feit of dit de juiste testen zijn geweest, Europa is er weer helemaal klaar voor. Kom maar op met een nieuwe crisis, onze banken zijn er weer klaar voor! Natuurlijk zijn deze testen er niet alleen om de banken te testen op een nieuwe crisis, maar ook om het vertrouwen in de markt weer terug te winnen. Want uiteindelijk begint het allemaal bij vertrouwen, in de economie, in de huidige financiele markt, is de beursgenoteerde bedrijven, en het vertrouwen dat ons spaargeld veilig en wel bij de bank is opgeborgen. Want een klein beetje spaargeld maakt voor niemand iets uit, maar als het om grote sommen geld gaat dan is vertrouwen ineens een zeer belangrijk issue.

Als jij en ik beide beslissen om 1.000 euro op een spaarrekening te plaatsen, dan heeft de bank 2.000 euro in de kas. Maar jij en ik zijn niet de enige klanten van de bank. Stel dat jij en ik onderdeel zijn van nog 10.000 man, dan heeft de bank ineens een bedrag van 20.000.000 euro om te besteden. Dit geld zullen zij weer uitlenen aan de burgers die geld weer willen lenen, in de vorm van een persoonlijk lening of bijvoorbeeld een hypotheek. Daarnaast zal de bank dit geld gaan investeren en beleggen. Stel stel dat de rente op de spaarrekening rond de 2% is, en een belegging zal jaarlijks 4% opleveren, dan zit de bank goed. Dan moet de bank natuurlijk wel investeren in de juiste bedrijven op de beurs, want als ook de beurs niet goed gaat dan ontstaat er zo weer een financiele crisis en is de burger de dupe.

De bank moet het vertrouwen bij de burger en investeerders hebben. Dit vertrouwen moet ervoor zorgen dat jij en ik niet zomaar van de een op de andere dag ons geld bij een andere bank parkeren. Als jij en ik dit doen maakt dat niet zo heel veel uit, maar op het moment dat veel meer mensen dit gaan doen, dan heeft de bank een probleem. En zelfs als iedereen zijn geld tegelijk op zou willen nemen dan is er niet genoeg geld aanwezig om iedereen te kunnen voorzien. U denk toch zeker niet dat de 10 jaar vaste spaarrente opgezet is om u van zo'n hoge rente op uw spaargeld te kunnen voorzien? Een bank wil zekerheid, de zekerheid dat zij over vermogen beschikt om dit vervolgens weer te kunnen investeren of beleggen. En zekerheid bij banken staat in direct contact met het vertrouwen bij de consument. Hier is ook hoogleraar Monetaire economie Casper de Vries het over eens, waarbij hij aangeeft dat ons hele huidige monetaire systeem gebaseerd is op vertrouwen.

Ons geld, geld waarvan we altijd hadden gedacht dat het veilig stond, we zijn een illusie armer geworden. Overheden grijpen alleen daar in waar de burger beschermd moet worden. Vroeger was er geen geld, geen vermogen en geen overheid om de burger te beschermen. Dat is vandaag de dag heel anders geregeld. Ons geld is langzaam maar zeker opgepomp tot een groot luchtkasteel. Een luchtkasteel gevuld met vermogen dat niet meer zichtbaar lijkt, en zelfs niet eens goed onder controle lijkt te houden. Een luchtkasteel verder oppompen laat hem hoger vliegen, een luchtkasteel te ver oppompen kan ervoor zorgen dat het kasteel uit elkaar knapt.

Er zijn mensen die zeggen dat een vierde wereldoorlog gevoerd zal worden met pijl en boog, er zijn analysten die beweren dat het nieuwe economische systeem weer terug gaat naar het tijdperk van de gulden. Wat de toekomst ons gaat brengen, dat weten we niet. Maar dat het een lange weg nam om ons te laten verkeren in het economische weer waar we nu in zitten, dat staat als een huis.

Rabobank de nummer 1 in hypotheken?

Thu, 22 Jul 2010 10:51:28 CEST

Hypotheekklanten geven een 7,6

Van alle banken waarderen hypotheekklanten de bemiddelende rol van Rabobank het meest. De 'nummer 1 in hypotheken' krijgt van consumenten het rapportcijfer 7,6. Zo blijkt uit onderzoek van TNS NIpo. Ook op Loanz krijgt de Rabobank goede reviews.

Groot verschil met andere banken

De Hypotheker, Hypotheek Visie, De Hypotheekshop, makelaars en andere banken krijgen lagere rapportcijfers in hun rol als bemiddelaar. Na Rabobank scoort de eerstvolgende grote bank 1,2 punt lager met een rapportcijfer van 6,4: "een groot verschil". Veel gehoorde kritiekpunten zijn dat de adviseur geen tijd had, geen contact meer opnam, gebrekkige kennis ten toon spreidde en de klant evenmin vriendelijk was.

Wat is uw ervaring met de Hypotheken van de Rabobank?

Ontdek de scoren van consumenten. En deel uw mening over Rabobank Hypotheken:
Aflossingsvrije Hypotheek van de Rabobank
Annuïteiten Hypotheek van de Rabobank
Lineaire Hypotheek van de Rabobank
Rabo Opbouw Hypotheek

Redactie Loanz.nl, juli 2010

ING bijna net zo krachtig als Postbank

Wed, 21 Jul 2010 21:01:08 CEST

Imago banken herstelt zich

De kracht van het merk ING wordt groter. Het niveau van de oude Postbank wordt nog niet gehaald. Zo blijkt uit een bericht uit Het Financieele Dagblad. Het imago van banken had in 2008 en 2009 een deuk heeft opgelopen, maar herstelt zich nu voorzichtig. Zie ook ons artikel over merkwaarden van banken.

The only way is up

Vooral de ING blijkt de weg omhoog te hebben gevonden. Bij het onderdeel waarbij de ondervraagden spontane associaties moesten noemen, waren dit jaar bij ING 49% van de associaties positief. Fors meer dan in de voorgaande jaren, en nog ietsje onder de laatst gemeten score van Postbank: 52% in 2008.

Net Promotor Score bij Banken

Bij de ING ging de Net Promoter Score (NPS) van minus 40 vorig jaar naar minus 20 dit jaar. ABN Amro ziet met deze meetmethode een lichte verbetering naar minus 24. Beide banken scoren wel veel slechter dan in 2007. De winnaar van het merkenonderzoek is net als vorig jaar Rabobank met minus 4. De bank scoorde wel iets lager dan in 2009.

Redactie Loanz.nl, juli 2010

Rood staan? Consumenten balen van rentepercentages.

Fri, 16 Jul 2010 18:14:42 CEST

Vakantiegeld niet benut voor vakantie, maar om weer in de plus te staan.

Het verschil in rentepercentage voor Rood staan kan oplopen tot 9 procent. De duurste bank (Rabobank) vraagt 15,8% rente. De consument neemt dit echter voor lief. Tenzij de bank vergeet hierover te communiceren. Dan zijn banken “dieven”, zoals blijkt uit reviews op Loanz.nl. Een website waar consumenten hun beoordeling geven over kredietverstrekkers.

Lofbetuigingen voor banken die open communiceren

Een rentepercentage van bijna 16 procent, zoals Rabobank en ING vragen, hoeft geen probleem te zijn. Sterker nog. Het maakt de klant niks uit, zodra ze hiervan op de hoogte zijn. Communiceert de bank hier open over, dan kan de bank rekenen op lofbetuigingen van de consument.

Consumenten die rood staan én sparen maken verlies

Er zijn er grote verschillen in de rentepercentages. Studenten profiteren het meest. Zij betalen rentepercentages van bijvoorbeeld 7,2 procent bij de ING. Maar na hun afstuderen gaan ze net als iedereen forsere rentes betalen. Tot wel 16 procent. Sta je "in de plus" dan zijn de rentepercentage minder scheutig. En moet je het doen met percentages tussen de 1 en 3 procent. Consumenten die rood staan én sparen zijn per saldo onvoordelig uit.

Slimmer rood staan

Staat een consument veelvuldig rood. Dan is het vaak slimmer om een doorlopend krediet of een persoonlijke lening af te sluiten. De rentepercentages voor doorlopend krediet liggen momenteel tussen de 6,5 en de 12,5 procent. Voor een persoonlijke lening liggen de rentepercentages nu 6,9 en 13,9 procent. Overigens laten de beoordelingen op Loanz.nl zien dat de persoonlijke leningen hoger gewaardeerd worden (6,6) dan een doorlopend krediet (5,6) en rood staan (6,0).

Vakantiegeld gebruikt om in de plus te staan

Uiteraard kan je als consument beter in de plus staan. En dat is wat veel consumenten nu weer willen realiseren, zo onderzocht het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting). Dit voorjaar publiceerde het Nibud een onderzoek waaruit blijkt dat de consument haar vakantiegeld benut om tekorten aan te vullen. De banken verdienen tijdelijk dus even wat minder aan mensen die in de min staan.

Redactie Loanz.nl, juli 2010

Hypotheek zonder provisie bij Obvion

Thu, 15 Jul 2010 09:37:32 CEST

Beloning hypotheekadvies afstemmen met klant

Hypotheker Obvion heeft een hypotheek product ontwikkeld die vrij is van provisie. "De tussenpersoon kan zo de beloning voor het advies met de klant afstemmen en afhandelen", vertelt Obvion. "Klanten hebben steeds meer behoefte aan deze manier van belonen."

Vast bedrag voor hypotheekadvies

Obvion verwijst daartoe naar een onderzoek uit 2009 van de AFM, dat uitwees dat bijna de helft van de klanten het liefst een vast bedrag betaalt voor een hypotheekadvies."De daadwerkelijke wijze van belonen vindt echter nog in de meeste gevallen plaats op basis van provisie." Obvion vindt de netto productlijn daarom een welkome aanvulling op de bestaande provisielijn. Bij de netto variant ontvangt de tussenpersoon geen vergoeding vanuit Obvion".

Redactie Loanz.nl, juli 2010

Hypotheekadvies nog steeds onduidelijk?

Wed, 14 Jul 2010 20:08:21 CEST

Zojuist meldt het RTL Nieuws dat dat het hypotheekadvies van hypotheekadviseurs nog steeds ver beneden de maat is. Dit blijkt uit onderzoek van de Vereniging van Eigen Huis. Leuk om te constateren dat de Vereniging Eigen Huis ditzelfde onderzoek iets minder dan een jaar geleden heeft gedaan en tot dezelfde conclusie is gekomen. Eerder is Vereniging Eigen Huis al een zwarte lijst met hypotheekadviseurs begonnen. De hypotheekadviseurs moeten het even flink ontgelden als het aan de Vereniging Eigen Huis ligt. Maar is dit terecht?

Want hoe tevreden ben jij?

Hoe tevreden is de consument over het hypotheekadvies van de Hypotheekadviseur? Hoe tevereden ben jij over het hypotheekadvies dat je hebt gekregen van jouw hypotheekadviseur? Een korte blik op de aflossingsvrije hypotheek van de Rabobank laat zien dat het hypotheekadvies van de Rabobank goede beoordelingen laat zien door consumenten.

Op Loanz kun jij je mening laten horen. In het artikel over 'Hoe plaats je een review?' lees je hoe gemakkelijk het is om jouw oordeel op Loanz achter te laten.

Redactie Loanz.nl

Economische verschillen binnen EU kunnen volksverhuizing veroorzaken

Mon, 12 Jul 2010 18:01:11 CEST

Het is inmiddels duidelijk dat de economische verschillen van lidstaten binnen de Eurozone behoorlijk groot zijn. Zo is in Duitsland 7,7% werkloosheid, waar in Spanje 20,6% van de beroepsbevolking zonder baan zit. Dit zijn dan ook de meest uiterste gevallen binnen de Eurozone, maar het geeft de economische verschillen goed weer. Die grote economische verschillen zouden op termijn weleens een soort volksverhuizing binnen Europa kunnen veroorzaken. Binnen de EU is vrij verkeer van goederen en personen een grondrecht, dus juridisch gezien zijn er geen belemmeringen. Waar er in de wereld al geruime tijd een mensenstroom plaats vindt van economische migranten vanuit ontwikkelingslanden naar het westen, kan dit fenomeen binnen de Eurozone ondanks de culturele verschillen ook gaan plaatsvinden.

Doordat zuidelijke lidstaten binnen de Eurozone meer en meer economische zwakkenbroeders blijken, heeft dit een negatief effect op de koers en waarde van de Euro. Ironisch genoeg zijn het Duitsland en Nederland die hier het meeste profijt uit halen. De exportmachines blijven hierdoor draaien, wat een positief effect heeft op de lokale werkgelegenheid. De grootste non-EU importeurs van Duitse producten zijn de VS, het VK en China. De Euro is sinds de jaarwisseling met zo’n 12% in waarde gedaald tegenover de dollar en de yuan. Tegenover het pond is de Euro met ongeveer 6% gedaald. Maar ook binnen de Eurozone zijn Nederland en Duitsland netto exporteurs. Zodoende vindt een transfer van geld plaats van de zuidelijke lidstaten naar de noordelijke. Bij de zuidelijke lidstaten ontstaan hierdoor tekorten op de handelsbalans. Momenteel is het zo dat de one-size-fits-all benadering van de ECB dit effect in stand houdt, met als gevolg met schuld overladen economieën in Zuid-Europa. Vroeger kwam zo’n geldstroom bijna automatisch weer in evenwicht. Doordat de importerende valuta door het grotere aanbod op de valutamarkt in waarde daalde werd import voor het land (welke die valuta gebruikt) duurder en kromp, tegelijkertijd werd export goedkoper en nam toe.

EUR/USD (Yahoo finance) EUR/GBP (Yahoo finance)

De ECB heeft haar monetaire beleid sinds de invoering vooral laten bepalen door de staat van de Duitse economie, de grootste economische motor van de Eurozone. Omdat dit decennium in Duitsland de inflatie relatief laag bleef hield de ECB haar rentevoet vrij laag. De werkloosheid in Duitsland kwam maar niet omlaag, bovendien was de Euro vrij duur tegenover de dollar. Een gevolg van de lage rente was dat zich in Spanje een vastgoedluchtbel ontwikkelde. Hypotheken waren goedkoop en er werd scheutig met vastgoed gespeculeerd door de toestroom van nieuw kapitaal uit hypotheken. Tevens zorgde de hoge koers van de Euro ervoor dat de importkosten van grondstoffen daalde en als gevolg daarvan de verkoopprijzen ook werden gedrukt. Hierdoor kon Duitsland haar hoogwaardige producten goedkoop aanbieden in Zuid-Europa en werd het verschil in handelsverhoudingen versterkt. Wat niet vergeten mag worden is dat Duitsland met het Hartz concept haar loonstijgingen beperkte en nog concurrerender werd.

Zo lang de zuidelijke lidstaten hun tekorten kunnen blijven financieren bleef de onevenwichtige handelssituatie bestaan. Op goedkoop krediet kunnen daar BMW’s en Miele wasmachines gekocht worden. De problemen kwamen pas aan het licht toen herfinancieren van schuld tegen draagbare voorwaarden onmogelijk werd. De Spaanse hypotheekmarkt was als eerste aan de beurt met een leeglopende luchtbel, erna was de Griekse overheid aan de beurt met haar problemen de staatsschuld te herfinancieren. Voor alle PIIGS landen geldt feitelijk hetzelfde; door een te dure munt is een consumptie-economie ontstaan. Hierin staat consumeren op krediet centraal. Wanneer geen krediet meer wordt verleend stort zo’n economie in en bezwijkt onder de opgebouwde schuldenlast, hetgeen in alle landen zichtbaar is.

Men zou kunnen stellen dat de economische eenwording van Europa dezelfde fouten beleeft als de economische eenwording van Duitsland na de val van de Berlijnse muur. Oost-Duitsland werd op eenzelfde economische manier behandeld als West-Duitsland. Ook hier was West-Duitsland een stuk concurrerender dan haar voormalig communistische buur. Simpel gesteld zou je kunnen zeggen dat de Oost-Duitsers laagtechnologische producten produceerden tegen hoogtechnologische prijzen. Ook hier werd één munt, met één rentevoet voor beide verschillende economieën ingevoerd. Het effect op de arbeidsmarkt was hetzelfde als nu en werd toen gelijk zichtbaar, omdat Oost-Duitsland bij eenwording al in een recessie of misschien wel depressie verkeerde. In zwakkenbroeder Oost-Duitsland was toen een hoge werkloosheid, doordat productiewerk weggeconcurreerd werd naar Oost-Europa, net als wat de zuidelijke Eurolidstaten nu ervaren met andere lage lonen landen. Het gevolg na een paar jaar was berusting in de hopeloosheid van de situatie van Oost-Duitsland, waarna (jonge) Oost-Duitsers hun geluk in West-Duitsland probeerden te beproeven. Nog steeds, 20 jaar later is het verschil in werkloosheid tussen Oost- en West-Duitsland erg groot. Waar in West-Duitsland de werkloosheid 6,9% noteert, zit in Oost-Duitsland 12,9% van de beroepsbevolking thuis. Momenteel trekken ook steeds meer (jonge goed opgeleide) Zuid-Europeanen weg uit de zuidelijke Eurolidstaten richting het noorden. Misschien stellen historici over 100 jaar dat 2010 het jaar is dat de grote volksverhuizing binnen Europa begon.

Merkwaarden banken scoren niet slecht

Mon, 12 Jul 2010 12:23:27 CEST

Hebben banken een deuk opgelopen door de crisis?

Dat valt best mee. Zo blijkt uit de WaardenMonitor. Een onderzoeksinstrument dat laat zien welke waarden actueel zijn en welke waarden consumenten aan merken koppelen.Het bankmerk ING wordt door respondenten in mei 2010 vooral gekoppeld aan de waarde nationale trots. In 2010 is de positionering veranderd en staat het merk ING vooral voor nationale trots, zekerheid en de waarde aanzien hebben. Daarmee heeft ING met succes de waarden van de Postbank kunnen handhaven in de positionering van het nieuwe ING.

Banken hebben beter profiel gekregen door crisis

Voor aanvang van de crisis waren bankmerken in de ogen van veel consumenten inwisselbaar, nu is dat veranderd. In algemene zin geldt dat bankmerken na de crisis een duidelijker en uitgesprokener profiel hebben gekregen. Het ligt misschien voor de hand te denken, dat associaties bij bankmerken voornamelijk negatief zijn. Dit blijkt in de meeste gevallen niet zo te zijn. Het lijkt er dus op dat de kredietcrisis geen grote gevolgen heeft gehad voor de relatie tussen bank en klant.

Je zou eerder zeggen, dat het heeft geleid tot een sterker besef dat bankieren vakmanschap en verantwoordelijkheid vergt. Illustratief zijn ook de resultaten van het bankmerk Fortis (dat onlangs opging in ABN AMRO). Het merk scoort lager op typische bankwaarden als status, zekerheid en nationale trots, maar juist beter op luisteren naar iemand, verantwoordelijk zijn en behulpzaam. In 2010 heeft het merk Rabobank zijn positie op de sociale waarden behouden en zelfs versterkt.

Redactie Loanz.nl, juli 2010.

Bron: Frankwachting

Woningverkoop valt tegen

Sun, 11 Jul 2010 14:22:14 CEST

Twee procent minder huizen verkocht

In het tweede kwartaal van 2010 zijn 2 procent minder huizen verkocht dan in het jaar daarvoor. Wel stegen de huizenprijzen gemiddeld 1,5 procent. De NVM wijt de daling aan onzekerheid over de toekomst van de woningmarkt en het opraken van subsidies. De prijzen van verkochte woningen zijn aan het stabiliseren.

Woningmarkt nog niet uit dal

De daling van het aantal verkopen geeft aan dat de woningmarkt nog altijd niet uit het dal is. Normaal worden in het tweede kwartaal van een jaar flink meer woningen verkocht dan in het eerste kwartaal (gemiddeld 13,5 procent). Nu bedraagt die toename slechts 6,5 procent. Vooral appartementen zijn maar marginaal meer verkocht (0,1 procent).

Redactie Loanz.nl, juli 2010

Vier Nederlandse banken in stresstest

Sun, 11 Jul 2010 14:10:25 CEST

Hoe stabiel zijn Nederlandse banken?

ING, Rabobank, ABN/ Fortis, en SNS Bank moeten meedoen aan de Europese Stresstest. Deze test moet uitwijzen of deze banken bestand zijn tegen grote onverwachte schommelingen in de economie.

Een commissie van Europese toezichthouders van banken (CEBS) maakte deze week bekend dat 91 banken aan deze test mee moeten doen. Deze banken zijn samen goed voor 65 procent van de sector. Op 23 juli worden de resultaten bekend gemaakt. De test gaat er puur om duidelijkheid te krijgen of banken een goede financiële buffer hebben.

Redactie Loanz.nl, juli 2010

Familieproblemen binnen de Eurozone

Mon, 28 Jun 2010 14:29:35 CEST

De kracht van een relatie wordt altijd pas echt duidelijk wanneer problemen ontstaan. Zo lang iedereen het naar z’n zin heeft kan iedereen een hoop van elkander verdragen. Dit geldt ook voor de Eurozone. Nu enkele familieleden wat moeten lenen bij de andere leden omdat geen ander meer extra aan ze wilt lenen, blijken de familieverhoudingen toch minder stabiel dan het afgelopen decennium gedacht. Er wordt in de eerste plaats toch vooral aan de eigen gezinsleden gedacht. In dit verhaal moet je de familieleden zien als de euro lidstaten en de gezinsleden als de verzekeraars, banken en pensioenfondsen van die lidstaat.

Het is inmiddels duidelijk dat vooral Spanje en Duitsland elkaar slecht kunnen verdragen. De Duitsers zijn de in hun ogen luie Spanjaarden (en Grieken, Italianen, Portugezen) zat. In de ogen van de Duitsers zijn deze landen aangetrouwde familie die op een te grote voet leeft. Bovendien is die kant van de familie niet te vertrouwen. Griekenland bewijst dit maar eens met haar frauduleuze begrotingen en belastingontduiking tot op het hoogste niveau. Over en weer proberen de twee familieleden elkaar op een doortrapte manier pijn te doen. Zo brachten eerst de Duitsers via de Financial Times en de Frankfurter Algemeine Zeitung het gerucht de wereld in dat Spanje voor €60 miljard gebruik moest maken van het EU/IMF reddingsplan. Het afdwingen van grotere bezuinigingen door de (socialistische) regering Zapatero zou het onderliggende motief zijn. Mede door dit gerucht kwamen de kleinere Spaanse banken (de Caja’s) direct in liquiditeitsproblemen. Als tegenreactie kwamen Spaanse tobambtenaren met een verklaring in El Pais. Alle Europese banken zouden stresstests moeten houden en de resultaten publiceren, dit om vertrouwen in de banksector te herstellen. Dit zou een klap in het gezicht van de Duitse banken zijn, de verschillende Landesbanken in het bijzonder. Duitse banken bezitten een grote hoeveelheid staatsobligaties van de zogenaamde aangetrouwde familie. Daarnaast behoren Duitse banken tot de slechtst gekapitaliseerde van Europa.

Nadat Duitsland in eerste instantie tegensputterde, hebben ze tot mijn schrik toch toegestemd de resultaten te openbaren. Omdat banken voor staatsobligaties volgensBasel 2 kapitaalsregels (mits een voldoende kredietrating) geen reserves hoeven aan te houden zullen eventuele verliezen gelijk aan het vermogen van banken knagen. Doordat staatsobligaties van de aangetrouwde familie sneller dan valsnelheid worden afgewaardeerd, zorgt dit ervoor dat bancaire houders van die staatsobligaties extra kapitaal moeten aantrekken/vasthouden. Tot overmaat van ramp zijn Europese banken doorgaans nog slechter gekapitaliseerd dan de Anglo-Amerikaanse concurrenten, waardoor verliezen op staatsobligaties gemakkelijk tot technisch faillissement kan leiden. Maar gelukkig blijken de Europese stresstests een wassen neus. Ik slaakte een zucht van verlichting toen ik pagina 3 van onderstaand rapport las dat de stress op staatsobligaties buiten beschouwing wordt gelaten. Als mocht blijken dat één of meerdere banken de stresstest niet halen, zullen die banken de paria’s van Europa worden. Mocht één van die banken in Duitsland (Deutsche Bank uitgezonderd door haar gigantische omvang) gevestigd zijn, is dat een kleiner probleem omdat Duitsland nog wel ruimte heeft om zaken te garanderen. Als zo’n bank bijvoorbeeld in Spanje gevestigd is dan krijg je hetzelfde effect als wat twee maanden geleden in Griekenland gebeurde. Daar werden de bankdeposito’s ook door de staat gegarandeerd, terwijl de staat financieel gezien niets te garanderen had.

Overigens vertrouwen de gezinsleden van de lidstaten elkaar steeds minder. De noordelijke banken vertrouwen de zuidelijke niet en stallen hun overmatige reserves liever bij de ECB. Waar de zuidelijke banken niet aan hun financiering kunnen komen via de normale interbancaire geldstromen. Als gevolg hiervan aangewezen zijn op noodkredieten bij de ECB. Dit is kort samengevat het Europese interbancaire geldverkeer. Momenteel gebruiken de zuidelijke banken grofweg tweederde van de financieringsmogelijkheden van de ECB, waarmee ze nog geen 20% van de Europese economie bedienen.

Ook moet nog even een kleine blik op de buurjongen geworpen worden. Zwitserland en dan met name haar banken spinnen op korte termijn garen bij de Europese familieruzie. Afgelopen weken brachten massa’s (welvarende) Europeanen hun spaargeld bij de Zwitserse banken onder. Om de Zwitserse Franc tegenover de Euro niet teveel te laten appreciëren intervenieert de Swiss National Bank in dit forex paar. Volgens eigen zeggen intervenieert ze om deflatie in Zwitserland tegen te gaan. Een stijgende valuta zorgt voor goedkope import en in het geval van Zwitserland voor prijsdeflatie. Een nadeel van deze interventies voor de SNB is dat ze met behoorlijke valutarisico’s blijft zitten omdat SNB tijdens zo’n interventie buitenlandse valuta opkopen. Inmiddels heeft de SNB gesteld dat er geen deflatierisico meer bestaat en ze geen valuta meer inkoopt. Het zou te maken kunnen hebben met het feit dat de SNB dit jaar al CHF 8,4 miljard waarde heeft verloren op de Euro’s die ze bezit. De vlucht van spaarders naar Zwitserland geeft de spaarders twee voordelen. Doordat de SNB haar Franc wilt stabiliseren bouwt ze grote valutareserves op en is daardoor één van de best gedekte valuta. Een tweede voordeel is dat de vlucht van spaarders ervoor zorgt dat Zwitserse banken steeds beter gekapitaliseerd raken. Er wordt nog steeds niet uitgeleend, maar de spaardeposito’s lopen vol.

Het doet mij persoonlijk deugd te lezen dat Europese tobpolitici wel nadenken over de suggestie die ik heb gedaan in een vorige post, een soort van familiebreuk. Het opsplitsen van de Euro in een Northern Euro (NEURO) en een Southern Euro (SEURO). Politici en hogere ambtenaren uit Frankrijk en Duitsland hebben zo’n structuur onderzocht en zijn tot de conclusie gekomen dat het onwenselijk is. Ze beschouwen (vooral Sarkozy) het opsplitsen van de Euro als een plan B. Helaas verslechtert de situatie in de zuidelijke lidstaten dermate hard dat zelfs Sarkozy momenteel meer oren naar het plan krijgt en het als een serieuze optie beschouwd. Een Griekenland of Portugal is door de rest van de Eurozone nog wel te redden, maar wanneer Spanje of Italië aan de beurt zijn kan niet uitgesloten worden dat ze de rest van Europa meesleuren. Binnen de Eurozone wordt met spanning uitgekeken naar juli en september omdat dan de meeste Europese staatsobligaties moeten worden geherfinancierd.

Veilig in ons luchtkasteel: de geschiedenis van geld deel 2

Tue, 08 Jun 2010 22:13:32 CEST

In mijn vorige artikel over het begin van de ruilhandel hebben we kunnen lezen hoe moeilijk het handelen in goederen kan zijn. Een oplossing hiervoor werd snel gevonden, in de vorm van het handelen in munten. Het handelen in munten heeft veel voordeel in vergelijking met het handelen in goederen. Munten verderven niet en kunnen dus ook voor langere periode worden bewaard. Munten zijn meer waardevast en minder afhankelijk van seizoenen of de vraag in de markt. Bij een droog seizoen heeft de bakker minder graan kunnen oogsten, minder brood kunnen verkopen, maar zijn spaarpot met munten staat er nog steeds en is nog even veel waard. ('vergeet niet dat we het hier over hele simpele voorbeelden hebben, helemaal nu we weten hoe geld zijn waarde kan verliezen, maar hier komen we in deel 3 nog wel even op terug'). Op het moment dat er te veel brood op de markt is, is er relatief minder vraag naar brood. Dus of de prijs van het brood gaat drastisch omlaag of de bakker kan een groot deel van zijn broden wegdoen. Dit allemaal in dezelfde tijd dat zijn spaarpot met munten is blijven staan. Munten werden algemeen geaccepteerd bij de bevolking en deed zijn intrede als het ideale middel om handel mee te drijven.

Munten blijken meer waardevast dan goederen en bieden een prima alternatief voor mensen om te handelen met elkaar. De eerste munten werden rond 634 v. Chr geïntroduceerd. Langzaam maar zeker kwamen er meer landen die hun eigen munt gingen slaan. Juist doordat er nu veel verschillende landen hun eigen munt handen, ontstond ook handel in de munten zelf. Veel munten werden gedrukt in goud en zilver. Veel landen moesten dus beschikken over een bepaalde goudvoorraad om in de druk van munten te kunnen voorzien.

Doordat er handel in munten tussen landen onderling ontstond, moest de waarde per munt wel worden bepaald. Als de bakker een brood ruilt met een kip, dan is de waarde goed in te schatten. Maar als de boer zijn munt wil ruilen met die uit een ander land, dan ziet hij hier niet direct de waarde van in. Om de waarde van de munten goed in te kunnen schatten werd hier de gouden standaard geïntroduceerd. Met deze standaard werd bepaald hoe hoog de waarde van een munt is aan de hand van de goudreserves van het betreffende land. En hier ligt dan ook de oorsprong van de valuta's en koersen zoals we die vandaag de dag kennen. De gouden standaard leidden tot roem, meer internationale samenwerking, wereldhandel, maar ook tot de depressie van 1921 Meer informatie over de geschiedenis van de munt.

We kunnen de intrede van de munt zien als de introductie van het ontstaan van geld. Geld is een betaalmiddel waarmee je kunt betalen, veelal voorkomende in de vormen van munten of bankbiljetten. Geld in de vorm van munten zoals wij dat vandaag de dag kennen is al meer dan 2.500 jaar geleden ontstaan. Maar zo vlak voor Christus en ook tijdens de middeleeuwen waren munten erg gevoelig voor fraude. Veel munten werden bijvoorbeeld vals bijgedrukt. Ook waren de munten zwaar en moesten deze altijd vervoerd worden, wel nog altijd beter dan het meesjouwen van een geit om wat broden op de markt te kopen. Daarnaast moesten de munten ergens worden opgeborgen, bijvoorbeeld in een spaarpot. Als snel werd duidelijk dat er een centrale organisatie nodig was: de bank deed haar intrede.

De bank was er voor die mensen die hun geld op een veilige plek wilden bewaren. Maar ook voor die mensen die wat geld wilde lenen. De eerste banken ontstonden ongeveer in de 3e eeuw na Christus in het Perzische rijk. Een bank ontleend haar grootste bestaansrecht aan de hand van de verdiensten op rente. Burgers kunnen geld bij de bank weg laten zetten en hier rente over vangen. Ditzelfde geld wordt weer uitgeleend aan andere burgers met een hogere rente. Op het moment dat de rente bij het uitlenen van geld hoger is dan het sparen, maakt de bank winst. Bij winst is de bank in staat om nog meer geld uit te lenen aan burgers en bedrijven. Op het moment dat er meer geld wordt uitgeleend met een juiste rente constructie verdient de bank meer geld, groeit en trekt nog meer geld aan van spaarders. Dus let goed op als er weer een 'onbekende' bank met hoge spaarrentes op de markt komt. Dit is niet omdat zij u zo lief vinden en u zo graag een hoge rente geven. Nee, dan is de tijd daar dat de bank heeft besloten om meer kapitaal aan te trekken. En met dat aangetrokken kapitaal kunnen banken weer investeringen en beleggingen doen of u bijvoorbeeld een hypotheek verstrekken. Dat dit niet altijd goed gaat, hebben we eerder omschreven in het artikel over hoe de financiële crisis ook alweer is ontstaan.

Er vlogen eeuwen voorbij waarin de bank maar groeide en groeide. Munten werden rond de 14de eeuw als eerst in China vervangen door papiergeld. Het systeem had zich bewezen. Het ruilen in goederen was niet meer nodig. Munten kregen waarden en werden 'veilig' bij de bank geplaatst. Eind 20ste eeuw (midden jaren 80) werd chartaal geld (munten en papiergeld) als snel omgezet naar giraal geld, het moment waarop het geld voor de gewonde burgerman onzichtbaar werd...

Sociaal leenstelsel voor studenten?

Sun, 06 Jun 2010 11:23:55 CEST

Politieke partijen verschillen over toekomst studiebeurs

Het uur u nadert voor de verkiezingen. Wat gaat er straks gebeuren met de huidige studiefinanciering. De partijen verschillen van mening. PvdA, VVD en D66 willen een sociaal leenstelsel. De PvdA ziet graag dat de studiefinanciering wordt gefinancierd naar draagkracht. Hoger opgeleiden zouden dan meer betalen. De D66 gaat ook voor het sociale leenstelsel. De vrijgekomen gelden worden dan gebruikt als investering in verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. En de studieschulden kunnen dan in 20 jaar terugbetaald worden. De VVD ziet een geleidelijke invoering van het leenstelsel voor zich. Groenlinks praat overigens over een studieloon. Dat zouden ruimere studieberuzen zijn, zodat studenten kunnen studeren zonder angst voor een lening.

Maar wat is dat sociale leenstelsel?

De student gaat dan een lening aan. En krijgt geen studiebeurs weer. De lening lost de student na zijn studie af. Als hij een baan heeft. De aflossing is afhankelijk van het inkomen van de (ex)student. Naar rato, dus afhankelijk van de hoogte van het inkomen.

Momenteel heeft de gemiddelde student een studieschuld van 15.000 euro. Studenten kunnen terecht bij de IB groep. De IB groep hanteert een relatief zeer lage rente. Zie ook de actuele rentetabellen op Loanz.nl.

De onbekende depressie van 1921 en het nut van deflatie

Fri, 04 Jun 2010 14:24:31 CEST

De heftigste depressie van de vorige eeuw is tevens degene met de minste bekendheid. De Amerikaanse depressie van 1921 wordt gekenmerkt door haar korte looptijd en heftige intensiteit.

Nadat de Dow Jones en de economie crashten eind 1920, kromp de economie in 1921 uiteindelijk met 37% en steeg de werkloosheid naar 23,6%. Ter vergelijking: in 2009 kromp de economie ongeveer 3% en steeg de werkloosheid naar 10%. Echter daalde het prijspeil bijna evenredig mee waardoor de depressie uitgedrukt in koopkrachtige waarden relatief meeviel. Doordat prijzen en lonen met de economie mee daalden bleef ook langdurige werkloosheid uit. Naast banken hadden de agrarische en industriële sector het meeste last van de deflationaire klap en vele bedrijven overleefden de kortstondige depressie niet. De hoofdoorzaak lag (zoals bijna altijd) in het aangaan van te grote schulden doordat verwachtingen uitgaan van onrealistisch groei. Dit wordt veroorzaakt doordat centrale banken te lang de rente te laag houden. Kort samengevat zorgt het voor misallocatie van de productiefactor kapitaal.

Door de grote besparingen die de sterke overlevende bedrijven in de depressie deden groeide de economie daarna weer. Dit was naar mijn mening niet de belangrijkste reden voor het herstel na die crisis. Dat was het toelaten van deflatie waardoor prijzen zakten. Door de gedaalde prijzen kon een steeds groter deel van de bevolking zich weer meer producten veroorloven. Een steeds groter deel van de bevolking kon weer meedoen en de economie ging weer groeien. Dit is mijn inziens een reëel vliegwiel of multiplier effect, zo u wilt. Het verschil met het multiplier effect van anticyclisch begroten (waar regeringen en centrale banken zich heden ten dagen op richten) is dat er niet wordt uitgegaan van prijzen ofwel de vraagkant. Maar er wordt uitgegaan van productie, ofwel de aanbodzijde van de economie. Dit is een economisch filosofisch dilemma. Bepaald consumptie productie, of is het productie wat consumptie bepaald. Zelf ben ik van mening dat productie consumptie bepaald. Als voorbeelden noem ik de stoomtrein, de auto en de smartphone.

Aan deflatie zitten grote nadelen voor diegenen die verkeerde economische beslissingen nemen en met niet productieve schuld blijven zitten. Huizen die te duur zijn gekocht (door de verwachting dat prijzen altijd stijgen), ongebruikte capaciteitsuitbreidingen van bedrijven (doordat de economie momenteel zo snel groeit) zijn nare symptomen van verkeerde beslissingen. Gelukkig zitten er ook grote voordelen aan deflatie. Het zorgt voor een beter prijsbewustzijn. "Is de prijs van datgene wat ik wil aankopen momenteel niet te hoog?", is een vraag die mensen zich gaan stellen. Op verschillende (financiële) markten waar mensen handelen (en geen algoritmen) is dit common practice en behoort tot de kerntaken van die marktparticipanten. Mijn belangrijkste niet economische argument voor het vrij laten bewegen van prijzen is dat er winners en losers aangewezen worden door de markt en de populatie. Omdat niemand een loser wilt zijn, zullen mensen hun keuzes beter afwegen en er als gevolg hiervan een groter verantwoordelijkheidsgevoel voor de eigen daden zal optreden.
Dit is tevens mijn grootste aanklacht tegen de generatie die in de jaren '60 en '70 het solidariteitsgevoel zo hoog op de agenda hadden staan; de babyboomer. Naar mijn mening hebben de babyboomers toegelaten dat onder het mom van solidariteit, onverschilligheid en het ontbreken van verantwoordelijkheidsgevoel de overhand hebben gekregen. Solidariteit resulteerde in het niet verantwoordelijk zijn voor de eigen daden en beslissingen, omdat de rest van de populatie (onder het mom van solidariteit) altijd te hulp zal schieten. Helaas kan ik niet anders dan concluderen dat deze cultuur zich ook diep in mijn eigen generatie (bouwjaar 1983) heeft genesteld. "Ze (de overheid= de facto de rest van de bevolking) moeten ons banen en geld geven" is een veelgehoorde decadente uitspraak. Hieronder een voorbeeld van generatiegenoten die welvaart een basisrecht vinden en daarnaast te maken hebben met het niet toelaten van deflatie.

Ook de grootbanken in de financiële sector hebben een matig eigen verantwoordelijkheidsgevoel. Voor de too big to fail banken is moral hazard inmiddels het bedrijfsmodel. Misschien geldt dit niet zozeer voor de Nederlandse banken, maar voor de Amerikaanse en Engelse grootbanken zeker wel. Sinds de savings & loans crisis van de jaren ’80 worden die banken gered. De Europese politici gaan een stap verder met het stimuleren van onverantwoordelijk gedrag, door het opzetten van noodfonds voor banken. In de VS heb je al zo'n noodfonds en dat heeft duidelijk ook geen zoden aan de dijk gezet.

Doordat politici en centrale bankiers tegenwoordig coute que coute deflatie bestrijden, houden ze zich bezig met het vaststellen van prijzen. Wat is gebeurt na kredietcrisis 1.0 (2007 en 2008), is dat overheden zich een slag in de rondte lenen om tevergeefs deflatie tegen te gaan. Van het opkopen van hypotheken, tot het subsidiëren van auto's en aankopen van woningen. Centrale bankiers (de Fed voorop) zorgen op hun beurt voor kunstmatige vraag en kunstmatige prijzen door het opkopen van (hypotheek)derivaten, valuta en inmiddels ook staatsobligaties. Het lijkt me dat de afgelopen eeuw wel heeft bewezen dat het vaststellen van prijzen op de lange termijn niet werkt. Doordat prijzen ondersteund worden, blijven excessen bestaan en blijven rotte appels aan de boom hangen.

Laat de economie net als in 1921 crashen, laat deflatie toe en laat banken de benodigde afschrijvingen doen. Zodoende kunnen we op het gezonde fundament wat overleefd snel weer een sterke economie bouwen. Door dit niet te doen blijft een zwakke economie bestaan die over een lange periode steeds weer opnieuw moet blijven afschrijven, het is een fabeltje te denken dat de economische pijn te vermijden is. Het met mondjesmaat opgebouwde vertrouwen krijgt bij elke tegenvaller weer klappen. Een gevolg hiervan is dat de gezonde bedrijven, die werkelijk groeipotentieel bezitten, niet durven te investeren. Niemand weet waar hij aan toe is en transparantie ontbreekt. En was dat niet een hoofdoorzaak van de kredietcrisis?

Veilig in ons luchtkasteel: de geschiedenis van geld (deel 1)

Mon, 31 May 2010 19:12:44 CEST

Ons huidige monetaire systeem is langzaam maar zeker opgeblazen tot een luchtkasteel en lijkt soms te gaan knappen. Dit luchtkasteel is zo groot geworden dat we er nu zelf middenin leven en met geen mogelijkheid meer kunnen overzien hoe het vroeger was en hoe het zover gekomen is.

Lang geleden toen we nog gewoon op de bodem van onze aardbol leefde en het geld nog zijn intrede moest doen. Toen ruilhandel zo gewoon was en men precies kon zien waar in gehandeld werd. Fysiek geld deed haar intrede, wierp haar vruchten af en vloeide langzaam over in een nog mooier giraal systeem. Zo'n handig ruilmiddel had de mensheid nog niet gezien. Althans, gezien? Het geld lijkt soms wel onzichtbaar. Van de￺één op de andere dag vloeien er miljarden euro's van de ene naar de andere kant. We zitten midden in een financiele crisis. Er worden honderden miljarden euro's garant gesteld als leningen binnen de eurozone. Er is meer dan 100 miljard euro nodig om Griekenland te redden. Er gaan dagelijks miljarden euro's verloren op de beurs op momenten dat er minder vertrouwen is in onze economie. Door deze grote getallen vergeten we soms wel eens waar we vandaan komen en hoe we hier met dit systeem gekomen zijn. We blikken terug in drie delen.

We gaan terug naar de oudheid, tot wel 10.000 jaar geleden. Daar waar de eerste tekenen van landbouw door de mens zijn terug te vinden. De oudste vormen van landbouw zijn teruggevonden in de Vruchtbare Halve Maan, gelegen in het Midden Oosten. Dit was de locatie waar de mens haar eerste stappen heeft gezet om land te verbouwen en 'markt te creëren'. Al langzaam werd zeker dat ieder mens zo zijn specialisme had. De één was goed in het oogsten van graan en begon een bakkerij, de andere boer was geitenhouder en nog één begon een smederij.

In de leefbaarheid van de mensen voor de oudheid zijn tot op heden geen ver gevorderde vormen van landbouw teruggevonden. De mensen hadden dan ook hoogstwaarschijnlijk geen specialisme, of zoals we dan tegenwoordig noemen: geen specifiek beroep. Voor deze mensen was het dus zaak om te overleven door in hoge mate in eigen behoefte te voorzien. Dit wordt dan ook wel het 'jagen en verzamelen' genoemd. Maar in de tijd dat de boer zo zijn beroep kreeg, werd hij genoodzaakt om handel te drijven.

De geitenhouder was in het bezit van geitenmelk, de bakker was in het bezit van brood en de smid had het gereedschap. De Smid kreeg dorst, maar had geen tijd om te zoeken naar water. De geitenhouder kreeg honger, maar had geen tijd om eten te zoeken. De bakker was met zijn handen de grond aan het verbouwen en zag in de verte de smid staan. "Zou ik van jou een schep kunnen lenen?" "Goed plan zei de smid, krijg ik van jou brood om te eten vanavond. En weet je wat, doe gelijk maar brood voor de hele week, dan mag je de schep houden". De geitenhouder zag dit en was zich goed bewust van zijn geiten. Geiten leveren een leven lang melk en een brood eet je zo op.

En zo ontstond voor het eerst in de menselijke geschiedenis de ruilhandel. Handel waarbij de waarde van het product wordt ingeschat en zo verruild kan worden tegen een ander product met dezelfde waarde, of tegen meer als blijkt dat het ene product meer waard is dan het ander. Zo kan een geit geruild worden tegen 10 kippen. Wetende dat de koper wellicht 5 kippen nodig heeft, maar de andere 5 kippen weer door kan ruilen tegen 5 andere broden, of misschien wel meer! De menselijke handelsgeest was ontstaan.

Al snel werd duidelijk dat deze handelsvorm haar tekortkomingen heeft. Bij goederenruil is namelijk heel moeilijk in te schatten welke verlangens een bevolking of bevolkingsgroep op een bepaald moment heeft. Want op het moment dat een dorp liever varkensvlees eet, dan kan de geitenhouder fluiten naar zijn baan. Daarnaast zijn sommige goederen niet oneindig houdbaar. Het is voor de geitenhouder bijvoorbeeld makkelijker sparen dan voor de bakker. Een bakker kan zijn brood niet makkelijk bewaren in tijden dat het wat minder voorspoedig gaat, het brood zal bederven. Tot slot is iedere boer sterk afhankelijk van de marktwerking en de vraag naar zijn producten. Op momenten dat er veel behoefte is aan brood, dan zal de waarde van brood stijgen (uiteraard ook afhankelijk van het totaal beschikbare aanbod). Op momenten dat er minder behoefte is aan brood, kan de bakker voor zijn brood ineens een stuk minder geitenmelk en gereedschap krijgen.

Het systeem van ruilhandel leek in de oudheid al instabiel te worden. Maar laten we niet vergeten dat we vandaag de dag nog steeds in dit soort situaties terecht komen. Aandelen fluctueren gezien de afnemende vraag naar de producten of diensten van een bepaald bedrijf. Ook vandaag de dag zijn we afhankelijk van de vraag uit de markt. En ook vandaag wordt er nog steeds geruild, maar nu niet meer op landbouwgrond maar op de grond van ons heerlijke zachte luchtkasteel. Maar voordat we daar aan komen volgt er eerst nog een tweede deel in onze zoektocht naar het ontstaan van geld, want die 10.000 jaar vliegen natuurlijk niet zomaar voorbij...